E. ÝŢ BAŢMÜFETTÝŢÝ ALÝ ÝHSAN ÖZTÜRK SORULARINIZI YANITLIYOR

Odamýza; Ýţ Mevzuatý konularýnda danýţmanlýk yapan E. Ýţ Baţmüfettiţi Ali Ýhsan ÖZTÜRK, sorularýnýzý yanýtlýyor. Katkýda bulunmak için yanda bulunan 'Soru Sor' düđmesine basarak sorunuzu gönderebilirsiniz. Gönderdiđiniz soru uygun bulunarak cevaplandýktan sonra bu alanda yayýnlanacaktýr. Lütfen öncelikle daha önce yanýtlanmýţ olan cevaplarý inceleyerek ayný sorunun sorulmadýđýný kontrol ediniz.
DÝKKAT! Sadece odamýza üye olan Meslek Mensuplarýnýn ve Aday Meslek Mensuplarýnýn sorularý cevaplandýrýlacaktýr...






Sayýn Meslek mensubu ,

 

Bilindiđi üzere 30 Haziran 2021 tarihi itibariyle Pandemi kaynaklý olan Kýsa Çalýţma Ödeneđi ve Nakdi Ücret Desteđi ile  Ýţten Çýkarma Yasaklarý sona ermiţtir.  Sorunuzda belirttiđiniz üzere  oldukça uzun sure  iţçilerin  fiilen hizmet sunmadan geçen sureleri yaygýnlýk arz etmektedir .

Olaya KCO yönüyle de ele almasý ýţýk tutacaktýr.  Çünkü Ýţ mevzuatýmýzda KCO ne iliţkin düzenleme ve yargý kararlarý mevcuttur. Ţahsi görüţüm NUD de KCO nin bir turevi olmasý nedeniyle bir benzerlik arz ettiđinden emsal olarak deđerlendirile bilinir.

1-) Kýsa Çalýţma Ödeneđi  (KCO) verilen dönemlerin :

a)  Yýllýk Ücretli Ýzin Suresinin Hesabýnda  Dikkate Alýnacak mý ?

4857 Sayýlý Ýţ Kanununda açýk hüküm olarak Kýsa Çalýţma döneminde geçen surelerin yýllýk ücretli iznin hesabýnda dikkate alýnacađý belirtilmiţtir.

b) Kýdem Tazminatý Hesabýnda Dikkate Alýnacak mý ?

 4857 Sayýlý Ýţ Kanununda bu yönde açýk bir düzenleme bulunmamaktadýr.  Ancak bu konudaki boţluđu Yargýtay deđerlendirmiţ olup  Kýsa Çalýţma Ödeneđi  verilen donemin kýdem suresinin  hesabýnda dikkate alýnacađýný belirtmiţtir. Dolayýsýyla ihbar ve kýdem tazminatlarýnýn hesabýnda dikkate alýnmalýdýr.

c) Kýdem Tazminatý Hesabýnda Dikkate Alýnacak Ücret  Ne Olmalýdýr ? 

KCO uygulamasý suresinin  oldukça uzun sürmesi, bu süreçte asgari ücretin ve iţletmelerde mevcut çalýţan kiţiler için ücret artýţlarý  ( zam ) olmasý gerçekliđi mevcuttur.  Ýţ Kanunu uyarýnca kýdem tazminatý son ücret üzerinden hesaplanmaktadýr.  Bu durumda hiç çalýţmasý olmayan yani 45/45 KCO olan bir iţçinin kýdem tazminatý hangi ücret üzerinden  hesaplama yapýlacađý sorusunu gündeme getirmektedir.  

KCO uygulamasý döneminde Ýţçi iţveren arasýndaki hukuki iliţki devam ettiđinden, son ücret  üzerinden ( iţ akdinin fesih tarihi geçerli emsal ücret )  hesaplama yapýlmalýdýr. 

Örnek:  Asgari ücretle çalýţan, 2021 Temmuz ayýna kadar Tamamen kýsa çalýţma ödeneđinden faydalanmýţ bir çalýţanýn iţ akdi sona erince kýdem tazminatýnda dikkate alýnacak tutar ,  2020 Yýlý Asgari ücret brüt tutarý 2.943 iken bir baţka anlatýmla iţveren iţçiye en son bu tutar üzerinden bordro yapmýţ  olmasýna rađmen kýdem tazminatýný 2021 yýlý geçerli asgari ücret olan 3.577,50 TL üzerinden hesaplama yapýlmalýdýr.

2-) Nakdi Ücret Desteđi  (NUD) Ödenen Donem Açýsýndan

4857 Sayýlý yasa ve ligi yönetmeliklerinde NUD’ne iliţkin bir düzenleme bulunmamaktadýr.  Konunun yeni bir durum olmasý açýsýndan Yüksek yargý kararlarý ,da henüz oluţmamýţtýr.

Uygulayýcýlarý tereddütte düţüren bir durum   Var ki   o da diđer ücretsiz izinler  kýdem tazminatýnýn hesabýnda dikkate alýnmama halidir.  özellikle uzun sureli ücretsiz izinler kýdem tazminatýnýn hesabýnda dikkate alýnmamasý konusunda Yargýtay kararlarý mevcuttur. Ancak Pandemi nedeniyle uygulamaya giren (farklý eksik gün kodlarýyla) bu durum diđer ücretsiz izinlerle ayný tutulmamasý gerektiđini düţünüyorum .

Konuyla ilgili ţahsi görüţüm  NUD hali KCO nin farlý bir alt versiyonu gibi görmek gerektiđi buradaki iţçinin iţe gelememe halinin çalýţandan kaynaklanmadýđý, iţverenin tek yönlü iradesi ile NUD e çýkartýlmasý vs nedeniyle  diđer ücretsiz izinleriyle ayný kapsamda deđerlendirilemeyeceđi ve yýllýk ücretli izin ve kýdem tazminatýnýn hesabýnda dikkate alýnmasý gerekti ţeklinde deđerlendirme  yapmak gerektiđini  (Ţahsi  GORUŢUMDUR) düţünmekteyim.

Sosyal medyada Çalýţma Genel Müdürlüđünün 11.03.2021 taarih ve 603044 sayýlý görüţü mevcuttur. Bu ilgi yazýda 2012 yýlýndaki (NUD Uygulamasý hiç bir ţekilde uygulamada yok iken ) Yargýtay kararlarýndan bahsedilerek Ýţ Kanununa gore Çalýţýlmayan veya Çalýţýlmýţ gibi sayýlmayan  surelerin dikkate alýnmayacađýný belirtmiţtir.

4857 S.Ýţ Kanunun 55. Maddesinde Yýllýk Ücretli iznin hesabýnda KCO Çalýţýlmýţ gibi sayýlan hal olarak  belirtilmiţtir.  Ţahsi görüţüm yukarýda açýklandýđý üzere NUD / KCO nun farklý bir benzeri olmasý, iţverenin tek taraflý olarak iţçiyi NUD kapsamýnda almasý nedeniyle dahil edileceđini düţünmekle birlikte ileride yargý kararlarý konuya açýklýk getireceđini düţünmekteyim .  

 

Ýyi çalýţmalar dilerim


Sayýn meslek mensubu,

17 günlük kapanma süresince çalýţanlarýnýzýn Kýsa Çalýţma Ödeneđi yada Nakdi Ücret Desteđi almamalarý durumunda '10-Genel Hayatý Etkileyen Olaylar' eksik gün kodunu seçerek iţlem yapabilirsiniz.

Ýyi çalýţmalar dileriz.


Sayýn meslek mensubu,

Kural olarak 7256 sayýlý tesvikten faydalanilan süre ve bu kapsamda faydalanýlan çalýţan sayýsýnýn en az yarýsýný (sizin örneđinizde 1 kiţiyi (ortalama 70 gün bu teţvikten faydalandýđýnýzý düţünürsek) en az 35 gün civarý teţvik sonrasýnda çalýţtýrmanýz gerekir. Ýţyerinizde bu teţviđe uygun personel (emekli olmayan, ÝŢKUR'a kaydý olan vb.) yoksa yeni personel alýp en az bu süre kadar çalýţtýrmanýz gerekir. Yoksa ilerleyen süreçlerde yersiz yararlanmadan dolayý aldýđýnýz teţviđi geri iade edebilirsiniz.

Ýyi çalýţmalar.


Sayýn meslek mensubu,

Belirttiđiniz bilgilere göre 2020 yýlý ortalama çalýţan sayýnýz 3 kiţi.Bu 3 kiţinin üstüne aldýđýnýz (4-5-6 vs) ve teţvikten faydalanma koţullarýný sađlayan (son 3 ayda en fazla 10 gün sigortalýlýk, emekli olmama, ÝŢKUR'a kayýt vb) kiţilerden dolayý 7103 nolu teţvikten faydalanabilirsiniz.

Ýyi çalýţmalar dileriz


Sayýn Meslek Mensubu

4857 Sayýlý Ýţ Kanunun 37. Maddesi   ücret hesap pusulasýný düzenlemiţ olup  

  '' - Ýţveren iţyerinde veya bankaya yaptýđý ödemelerde iţçiye ücret hesabýný gösterir imzalý veya iţyerinin özel iţaretini taţýyan bir pusula vermek zorundadýr. ....'' hükmü bulunmaktadýr.  

Sorunuzda Ücret Hesap Pusulasý ve Ücret  Bordosundan bahsetmiţsiniz.  

1- Ucret hesap pusulasýnda kanun imza degil Hesap Pusulanýn VERÝLMESÝNÝ emretmiţtir.    KEP adresine göndermenizin sorun yaţanmamasý adýna iţçi ile düzenlenen sözleţme yada ayrý bir protokol ile ozluk dosyasýnda açýklayýcý bir bilgi de olmalýdýr. Yani Alt düzenleme olmalýdýr.

2- Ücret bordrosu  5510 Sayýlý yasa ve VUK  geređi düzenlenmektedir. Ýmza bulunmasýyla ilgili emredici düzenlemeler var olmakla birlikte SGK düzenlemelerinde bazý koţullarýn (bankadan odeme)  varlýđýnda iţçi imzasý  olmaya bilir. VUK açýsýndan ayrýca degerlendirme yapýlmalýdýr. Ancak Hukuki zeminde sorun yaţanmamasý  için iţçilerin  e Ýmza uygulamasý  olmasý faydalý olur.  

 

iyi çalýţmalar dilerim.


Sayýn meslek mensubu,

Ýţyerinizin nace kodunun 7316 nolu teţviđe uygun olmasýndan dolayý, Mart 2021 ve öncesi aylarda sigortalý olan çalýţanlarýnýzdan bu teţvik üzerinden faydalanabilirsiniz. Geriye kalan ve çalýţýlan 13 günlük süreyi, çalýţanlarýnýzý 7316 nolu teţviđe kaydetmeniz ţartýyla prim desteđinden faydalanabilirsiniz.

Ýyi çalýţmalar dileriz



Sayýn Meslek Mensubu,

Çalýţanýn ücreti asgari ücret olarak belirtmiţsiniz, 7256 kapsamýnda bir çalýţan ise SGK  primi ödemezsiniz ancak stopaj ödenir.  

Burada dikkat etmeniz gereken husus teţvik sona erince iţçinin teţvikten faydalandýđý sure kadar iţ verme zorunluluđu hali açýsýndan iţvereninizi uyarmanýzda fayda var .

Ýyi çalýţmalar.

Sađlýkla ve sevinçle kalýn


Sayýn Meslek mensubu

Çalýţanýn dođum izni bittikten sonra iţe baţlamasý halinde her hangi bir kuruma bildirime gerek bulunmamakta  verdiđiniz örneđe göre 18.03.2021 tarihi itibariyle  SGK primi ve ücret ödeme yükümlülüđünüz baţlamaktadýr..

Sorunuzda yarým gun çalýţarak iţe baţladý derken  kýsmý sureli bir çalýţmayla mý devam edecek. Eđer boylese kaçýncý çocuk dođumu gerçekleţtirdiđi önemli.  Ýţ kurumuna  dođum nedeniyle kýsmi sureli çalýţacađýný bildirerek diđer koţullarda oluţmuţ ise  bundan dolayý yardým alabilir. suresi çocuk sayýsýna göre belirlenir.  

sizlere Ýyi çalýţmalar,  bebeđe masal tadýnda bir hayat dilerim.


Belirttiđiniz teţvikler 6111,7103 ve 7256 kanun numaralý teţviklerdir.

Bunlarýn içinden en avantajlý diye adlandýrabilecegimiz teţvik (ücretlerin asgarî ücret seviyesinde dolaţtýđýný varsayarsak) 7103 sayýlý teţvikdir. 7103 sayýlý teţvik,tesvik süresi kadar(süre kadin,erkek,25 yaţ alti/üstü erkek vb deđiţiklik gösterir) çalýţanýnýzýn uygun olmasý durumunda asgarî ücrete kadar olan primlerini öder ve stopajtan indirim yapabilirsiniz.

6111 sayýlý teţvik ise sadece SGK iţveren payýný öder. Bu teţvik yüksek ücretli çalýţanlarda avantajlýdýr.(süre bu teţvikte de kiţinin özelliklerine kadýn,erkek, kaç yaţýnda olduđu vb deđiţiklik gösterebilir)

7256 sayýlý teţvik ise 1 Aralýk tarihinden sonra iţe aldýđýnýz veya 2019 Ocak ile 2020 Nisan aylarý arasýnda sizde çalýţmasý bulunup iţten ayrýlýp sonrasýnda geri gelen çalýţanlar için geçerlidir ve günlük 53,67 TL avantaj sađlanmalýdýr. Ama unutulmamalýdýr ki bu teţvik iţten çýkýţ yasaklarýný süresince kullanýlabilir ve en az kullanýlan süre kadar,çalýţan bu teţvik bittikten sonra da çalýţtýrýlmak zorundadýr.


Öncelikle yükümlülük dođmamýţ iken engeli istihdamý  vicdanlarda takdir toplar.  Mevzuat anlamýnda da teţvik açýsýndan özendirici düzenleme vardýr.   Dolayýsýyla Ýţ kur kayýtlý 2.  engellide  4857 teţvikinden faydalandýrýlýr.

iyi çalýţmalar dilerim.


Ţubat ayýnýn 28 gun olmasý  KCO ve NUD uygulamalarý ve SGK aylýk bildirgeleri açýsýndan farklýlýklar yaratmaktadýr.  

Sosyal güvenlik kurumu genelgeleri ve uygulamalarý genel kural olarak her ayýn 30(otuz) gün çektiđini düţünerek iţlemlerini yürütür ancak ay içerisinde eksik gün olmasý durumunda ayýn fiili olarak kaç gün çektiđi dikkate alýnýr.

Dolayýsýyla 2021 yýlý ţubat ayý ‘’28’’gün  çekmesi nedeniyle eksik gün bildiriminde bulunacak isek buna göre SGK’ ya aylýk bildirgelerinin düzenlenmesi gerekmektedir.

Bir baţka husus ise Türkiye Ýţ Kurumu(ÝŢKUR) Ţubat ayý için Kýsa Çalýţma Ödeneđini 30 gün üzerinden hesaplayarak verecektir, Ţubat ayý kýsa çalýţma ödeneđi açýsýndan 30 gün ancak SGK prim gün tahakkuklarý açýsýndan 28 gün gibi deđerlendirilmektedir.

Nakdi Ücret Desteđi için ise ţuan da her hangi bir deđiţiklik yapýlmamýţ olup ‘’28’’ gün üzerinden baţvuru ve ödeme yapýlabilmektedir.

Kýsa Çalýţma Ödeneđi alanlara iliksin örnek gün sayýlarý aţađýdaki gibidir.    

Ýţ Kurumunun  Ţubat ayý için iţçiye 2 gun fazla ödeme yapmasý yersiz ödeme olarak deđerlendirilmeyecektir. olmayacaktýr.  Fiili olarak ý çalýţýlan ve çalýţýlmýţ gibi sayýlan haller dikkate alýnarak sigortalý gun sayýsýnýn gösterilmesine dikkat edilmesi gerekmektedir.  Aţađýda belirtilen  daha  cok kullanýlan günlere iliţkin SGK gun sayýsý  belirtilmiţtir. Matematik mantýđý açýsýndan ay içerisinde çalýţýlan her 7,5 saate 1 gun ve her 45 saatlik çalýţmamada bir hafta tatili yansýmasý yapýlarak kusuratlý halde  de SGK gun sayýsýný artýrarak hesaplama yapýlmalýdýr.


Sayýn Meslek Meslek mensubu,

Ýţçinin ve Ýţyerinin 27103 teţvik koţullarý (ortalama vs) var ise teţvik suresi uzatýlmýţ olmasý nedeniyle faydalanmaya devam edebilir.


Sayýn Meslek mensubu,,

27103 Nolu olarak bilinen teţvikten faydalanmak için 2 yönü ile koţullarýn olmasý gerekmekte  

1. Ýţveren açýsýndan gerekli koţullar.

2.Sigortalý Yönünden

Sizin sorunuz sigortalý açýsýndan taţýmasý gereken koţullar açýsýndan sorun yaţanmaktadýr.

Sigortalý yönünden;

  1. a) 1/1/2018  tarihinden sonra  iţe alýnmýţ olmasý,
  2. b) Türkiye Ýţ Kurumu’na kayýtlý iţsiz olmasý,
  3. e) Ýţe giriţ tarihinden önceki üç aylýk sürede toplam on günden fazla 5510 sayýlý Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fýkrasýnýn (a) ve (c) bentleri kapsamýnda Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilmemiţ olmalarý ve isteđe bađlý sigortalýlýk hariç 5510 sayýlý Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fýkrasýnýn  (b) bendi kapsamýnda sigortalý olmamalarý,

Bahsettiđiniz olayda iţçinin bir baţka iţyerinde primi yatmasa da bordrosunda yer aldýđý dolayýsýyla iţsiz olmadýđý ţeklinde deđerlendirileceđinden sigortalýnýn koţullarý uygun görülmemektedir. 


Sayýn Meslek Mensubu,

Sorunuzda hissedar olduđu ţirketin nevi (Aţ., Ltdi) açýk olarak belirtilmemiţtir. Ayrýca ara verme (1 gun bile olsa  )önem arz etmektedir.

Bildiđiniz üzere, Sosyal güvenlik reformundan sonra 1 Ekim 2008 tarihi itibariyle ţirket ortaklarý kendi ţirketlerine ait iţyerinde SSK(4 a) kapsamýnda sigortalý olarak gösterilmemektedir.

Yasal dayanak: de 5510 sayýlý Kanunun 53 üncü maddesinde yer alan “4 üncü maddenin birinci fýkrasýnýn (b) bendi kapsamýnda sayýlanlar, kendilerine ait veya ortak olduklarý iţyerlerinden dolayý, 4 üncü maddenin birinci fýkrasýnýn (a) bendi kapsamýnda sigortalý bildirilemezler.” ţeklindeki hükümdü. Kanunun bu hükmü içerisinde açýkça ţirket sahibi ibaresi geçmiyor olsa da ţahýs iţyerlerinde kiţinin kendisi ile hizmet akdi kuramayacađýndan, ţirketler ise sahibinden veya ortaklarýndan bađýmsýz olarak ayrý bir tüzel kiţilik olduđundan söz konusu yasak ţirket (özellikle de limited ţirket) sahiplerini / ortaklarýný ilgilendiriyor ve Kanunun 4 üncü maddesi geređi de zaten limited ţirket ortaklarý 4/b (Bađ-Kur) kapsamýnda zorunlu sigortalý sayýlýyorlar.

Ancak SGK 2019/09 nolu genelgesi bu konuda ciddi uygulama deđiţikliđine  gitmiţtir.

Cok hassas bir konu olup so yýllarda bu konuda ciddi hatalara düţülmektedir.  Kendi ţirketinde 4 a lý gösterilip emeklilik aţamasýnda  kurum bunu fark ederek 4 b ye dönüţtürmekte ve mađduriyetler yaratmaktadýr.  

Olayýnýz yakýn ornek  olduđunu düţündüđüm ilgi genelgedeki örnekler aţađýda belirtildiđi ţekildedir.

Örnek-3- 01.05.2007 tarihinde bir limited ţirket bünyesinde hizmet akdi ile sigortalý olarak çalýţan bir kiţi, 01.03.2008 tarihinde çalýţtýđý ţirkete ortak olmuţ ve fakat sigortalý bildirimleri de devam ettirilmiţtir. 01.10.2008 tarihinde, 5510 sayýlý Kanunun 53/2. madde hükmü (ortađý olduđu ţirketten md. 4/1/a’lý bildirilme yasađý) yürürlüđe girmiţ olsa da bu kiţinin md. 4/1/a bendi (hizmet akdiyle çalýţan iţçiler) kapsamýndaki sigortasý kesintiye uđramaksýzýn devam ettiđi sürece kiţi ţirket ortađý statüsü sebebi ile md. 4/1/b bendi (bađýmsýz çalýţanlar) kapsamýna alýnmayacaktýr.

Örnek-4- 01.05.2007 tarihinde bir limited ţirket bünyesinde hizmet akdi ile sigortalý olarak çalýţan bir kiţi, 01.03.2008 tarihinde çalýţtýđý ţirkete ortak olmuţ ve sigortalý bildirimleri de devam ettirilmiţtir. 01.10.2008 tarihinde, 5510 sayýlý Kanunun 53/2. madde hükmü (ortađý olduđu ţirketten md. 4/1/a’lý bildirilme yasađý) yürürlüđe girmiţ olsa da bu kiţinin md. 4/1/a bendi (hizmet akdiyle çalýţan iţçiler) kapsamýndaki statüsü kesintiye uđramadan 31.12.2015 tarihine kadar devam etmiţ ve fakat bu tarihte hizmet akdine tabi çalýţmasý son bulmuţtur. Bu kiţinin 01.01.2016 tarihi itibari ile ve ţirket ortađý sýfatý ile bu kez md. 4/1/b bendi (bađýmsýz çalýţanlar) kapsamýnda sigortalý tescili yapýlacaktýr.

Örnek-5- 01.01.2014 tarihinde bir limited ţirket bünyesinde, Kanunun md. 4/1/a bendi (hizmet akdiyle çalýţan iţçiler) kapsamýnda hizmet akdi ile çalýţan bir kiţi, 01.01.2016 tarihinde çalýţtýđý ţirkete ortak olursa, bu kiţinin md. 4/1/a bendi (hizmet akdiyle çalýţan iţçiler) kapsamýndaki sigortalýlýđý 31.12.2015 tarihinde son bulacak ve 01.01.2016 tarihinden itibaren ţirket ortađý sýfatý ile md. 4/1/b bendi (bađýmsýz çalýţanlar) kapsamýnda sigortalý olacaktýr.

Konunun önemi ve hassasiyeti   nedeniyle daha sonra telafisi cok sýkýntý  yaratacađýndan siz 4/A lý diye hesap yapmanýz sýkýntý yarata bilir. Bu bađlamda SGK sisteminden de boţluk ve tarihlerin netliđi konusunda hataya düţmeme adýna SGK na baţvurmanýzda fayda olduđunu belirtmek isterim.


Sayýn Meslek mensubu

7252 teţvikinizi sonlandýrýp NUD dönebilirsiniz.  Ancak NUD faydalandýrmak istediđiniz ayda iţçinin çalýţmasý var ise cari ayla ilgili  7252 den faydalanamazsýnýz.  

sađlýkla ve sevinçle kalýn


Kýsa Çalýţma ödeneđi düzenlemeleri iţin en az 1/3 düţmesi gerekliliđini belirtmiţtir. Ancak uygulamada 1/3 iţin azalmasý iţçilerin toplamý mý yoksa iţçi bazlýmý olduđu yönünde gri alan var. Uygulama iţçi bazlý yürümektedir. Dolayýsýyla 1 iţçi için baţvurunuzu yapa bilirsiniz izahat olacakta  iţinizin önemli ölçüde (1/3) düţtüđünü  1 iţçi dýţýndakilerin  koţullarýnýn uymadýđýný belirte bilirsiniz.  

Sađlýkla kalýn


Sayýn Meslek Mensubu

1. Sorunuza cevap olarak 

Belirtmiţ olduđunuz iţyeri için sanýrým  daha önce KCO baţvurusunda bulunulmadý.  Çalýţanlarýn NUD faydalandýklarýný anlýyorum.  Bu iţyeri için KCO baţvurabilirsiniz. E devlet üzerinden  baţvuru yapýlacak kýsaca nede KCO kullanmak istediđinizi açýklayarak ( iţ hacminin düţtüđünü gösterir belge )  veya yönetim kurlu kararý ile  yeni baţvuru butonundan yol alarak baţvuru  yapa bilirsiniz. Dikkat etmeniz gereken bir husus bu iţyeri için daha önce KCO baţvurusu  yapýlmadýđýndan ilk 7 gun yarým ücret ve SGK utmamanýz gerekmektedir.  Bir Baţka hususta kiţilerin  son 3 yýlda 450 gun primleri ve bu surede iţsizlik sigortasýndan yararlanýp yararlanmadýklarý da dikkate alýnmalýdýr. 

 Soru  2- Baţka mükellefimizde Ayda 25 gün KÇÖ den faydalanan 27103 teţvikli perosnelin 31.12.2020 itibariyle 27103 teţviki bitti. Personeli pamdemi sürecinden dolayý iţten çýkartamýyoruz, haklarýný kaybetmemesi için istifada edemiyor. 25 günlük KÇÖ sünü 30 gün olarak bildirebilir miyiz. Bildirebilirsek kaç ay 

Cevap  :  KCO daha önceki sureyi artan günden baţvuru mümkün ancak  bu durum yeni baţvuru olarak deđerlendirilir.  Dolayýsýyla ilk 7 gun SGK sorunu ile karţýlaţa bilirsiniz .  Bildirebilirsek kaç ay       Güncel durum Ţubat sonunda bitmekte  uzatmanýn olup olamayacađý konusunda bir ţey söylemem mümkün deđil. 

Sađlýkla ve Sevinçle kalmanýz dilegiyle.


Sayýn meslek mensubu

Ayný iţyeri için daha önce KCO baţvurmuţ olmanýz nedeniyle yeni eklediđiniz kiţiler için  ilk 7 günüde kurum ödeyecektir.   Dolayýsýyla 22,5 /45  (15 gun KCO alacak ţekilde )  baţvurun yaptýđýnýz  anlaţýlmaktadýr.  

Bu bađlamda ilk 7 gün olmayacak 15 gun  KCO ödenecektir.   Aralýk ayý 31 gun çektiđinden önünüzde 2 seçenek var  16 günluk eksik gun kadu  için  

1. seçenek   16 gun  ücretini ödeyip  sgk  yapýlacak bu durumda  eksik günü 18 koduyla  15 gun olarak göstere bilirsiniz .

2.  Seçenek fiili çalýţmasý 15 gun ise  eksik gun kodunu 27 gösterip  (15 gunu KCO " 1 günü diđer Ücretsiz izin veya puantaj Kaydý  olacak  iţçi imzalý belge alýnmalý ) bildirgeler hazýrlanmalýdýr.  

Sađlýkla ve sevinçle kalmanýz dileđiyle


Bildiđiniz üzere Yeni tip korona virüs (Kovid19) nedeniyle 30 Hazirana kadar Kýsa Çalýţma Ödeneđine baţvurmayan iţ yerlerimiz, 31 Aralýk 2020 tarihine kadar ÝŢKUR'a baţvurmalarý durumunda 1 Aralýk 2020 tarihinden sonraki dönem için 3 ay süreye kadar Kýsa Çalýţma Ödeneđinden yararlanabilecek

Olayýnýza iliţkin olarak  baţvuru tarihini 31.12.2020 yi aţmamasýna dikkat edelim.  Ekleyeceđiniz kiţilerin KCO baţlama tarihini 2021 Ocak ayýnýn 3 û yaparsak  2021 Ocak ayý KCO Ţubat ayýnýn 5 gibi ödeneceđinden Ocak  ayýna iliţkin  SGK  aylýk bildirimleri  yapýlmamýţ olmasý durumunda KCO den faydalanamaz.  

Dilerseniz baţvuru yeni kiţi ekleyin Ocak ayýnda  KCO baţlama tarihini belirtin SGK-Muhtasar yetiţtire bilirsen olabilir. Ama bu durum size ciddi  stres yaţatabilir. 


Bildiđiniz üzere iţten Çýkýţ Yasaklarý  devam etmektedir. Ancak iţçinin iţini geređi gibi yapmamasý disiplinsiz davranmasý halinde uyarýda bulunulmalý ve tekrarý halinde tazminatsýz iţ akdinin feshi mümkündür.  

Bir baţka anlatýmla 4857 Sayýlý Ýţ Kanunun 25  II Maddesinde belirtilen davranýţlarýn varlýđýnda 29 kodu ile çýkýţ mümkündür


Bu Olayýn  3 Boyutu var  siz sadece Ücret bordosunu surmuţsunuz ama

  1. Ücret bordosu  (5510 s.y SGK Açýsýndan )
  2.  Ücret Hesap Pusulasý  (4857 S. Ýţ Kanunu boyutu)
  3.  Ücret bordosu ( 213 S.Vergi Usul K. Açýsýndan )

5510 Sayýlý yasa açýsýndan  

510 sayýlý Kanunun 102 nci maddesinin birinci fýkrasýnýn (e) bendinin 5 numaralý alt bendine göre;

Ýţverenler tarafýndan ibraz edilen aylýk ücret tediye bordrosunda;
- Ýţyerinin sicil numarasý
- Bordronun iliţkin olduđu ay
- Sigortalýnýn adý, soyadý
- Sigortalýnýn sosyal güvenlik sicil numarasý
- Ücret ödenen gün sayýsý
- Sigortalýnýn ücreti
- Ödenen ücret tutarý
- Ücretin alýndýđýna dair sigortalýnýn imzasýnýn bulunmasý zorunludur.

Ancak Ücret ödemelerinin makbuz mukabilinde veya banka kanalýyla yapýlmasý durumunda, imza eksikliđi ücret tediye bordrosunu geçersiz kýlmaz.

Yukarda belirtilen unsurlardan herhangi birini ihtiva etmeyen (imza ţartý yönünden makbuz mukabilinde veya banka kanalýyla yapýlan ödemeler hariç) ücret tediye bordrolarý geçerli sayýlmaz ve her bir geçersiz ücret tediye bordrosu için aylýk asgari ücretin yarýsý tutarýnda, idari para cezasý uygulanýr.

2_ 4857 Sayýlý Ýţ Kanunu  açýsýndan ise

‘’Madde 37 - Ýţveren iţyerinde veya bankaya yaptýđý ödemelerde iţçiye ücret hesabýný gösterir imzalý veya iţyerinin özel iţaretini taţýyan bir pusula vermek zorundadýr.

Bu pusulada ödemenin günü ve iliţkin olduđu dönem ile fazla çalýţma, hafta tatili, bayram ve genel tatil ücretleri gibi asýl ücrete yapýlan her çeţit eklemeler tutarýnýn ve vergi, sigorta primi, avans mahsubu, nafaka ve icra gibi her çeţit kesintilerin ayrý ayrý gösterilmesi gerekir’’ hukmu mevcuttur.

Anýlan düzenlemelerden de anlaţýldýđý uzere Fazla Mesai. Hafta tatili Çalýţmasý ve Genel tatil çalýţmasý var ise UHP  bunlara iliţkin ayrýntýlara yer verilmelidir.  Ancak uygulamada maktu ücretlilerin HT. GT  gibi güleri kural olarak çalýţýlmýţ sayýlan hallerdendir. Ayrýca gösterilmeye bilir  artý çalýţmalar var ise gösterilmelidir.

Belirtilen yasal düzenlemeler dikkate alýndýđýnda   Bordrolarda Hafta Tatili Resmi Tatil Mesai gibi ücretleri ayrý ayrý göstermemiz gerekiyormu ? Ţuana kadar göstermedik ise herhangi bir sorun anýnda neler ile karţýlaţabiliriz ?   sorularýnýza cevap olarak Ucret bodrosunda  ayrýca yer vermemiţ olmanýz sorun teţkil etmez.  Ancak  Ucret Hesap pusulasýnda  Hafta tatili  veya  Genel tatil çalýţmasý yapýlmýţ ise yer vermeliydiniz.  Ýspat anlamýnda da gerekliliđi vardýr. Ancak bu yönde artý bir ödeme yok ise sorun teţkil etmez.

Birde Özlük dosyasýndaki matbu formlarý doldurmamýz açýsýndan bir sýkýntýlý durum olmasý söz konusumu?   Matbu olmasý bir sýkýntý yaratmaz ancak dosya içerisinde   ayný olaya iliţkin bir çok belge var örnek  Ýţ sözleţmeleri açýsýndan Belirli sureli belirsiz sureli Kýsmý vs  uygun olaný düzenlemek ve iţin özelliđine uygun sözleţme türleri yapmanýz ileride yaţanacak sorunlarý azaltýr.

3. Vergi Usul Kanunu

Ücret bordolarý gider belgesi niteliđinde olduđundan bu yöndeki bilgilerin sizde mevcut olduđu

Yönünde deđerlendirmeler yapýlmýţtýr.


Öncelikle  hassas deđerlendirmeleriniz örnek alýnacak bir davranýţtýr. Ancak Kanunlarýn tanýmýţ olduđu haklarý kullanmak  her vatandaţýn hakkýdýr.  Sizin durumunuzda yasanýn tanýmýţ olduđu bir hakký kullanmadýr.

Ţöyle ki  5510 sayýlý Sosyal Sigortalar ve Genel Sađlýk Sigortasý Kanunun 41. maddesine eklenen (i) bendi ile 25/2/2011 tarihinden sonraki sürelere iliţkin olmak üzere, 4857 sayýlý Kanuna göre kýsmi süreli iţ sözleţmesi ile çalýţan sigortalýlarýn kýsmi süreli çalýţtýklarý aylara ait eksik kalan sürelerini borçlanmalarýna imkan sađlanmýţtýr. Bu bent uyarýnca yapýlacak borçlanmalar Kanunun 4. maddesinin birinci fýkrasýnýn (a) bendi kapsamýnda sigortalýlýk süresi olarak deđerlendirilecektir.

4857 Sayýlý Kanun’un 13. maddesinde kýsmi iţ sözleţmesi; aylýk 20 gunu aţmamak ve  aylýk prim ve hizmet belgesi ile bildirilen eksik gün nedeni (06) (Kýsmi istihdam) olan sigortalýlar ay içinde zorunlu sigortalýlýk dýţýndaki sürelerini borçlanabileceklerdir.


Genel uygulama Raporlu olunan durumda iţ akdinin feshinin olamayacađý yönündedir.  bu mutlak bir kural deđildir. Ýţ kanununda bu yönde açýk hüküm bulunmamaktadýr.  Yargýtay kararlarý  bu dođrultudadýr.  SGK açýsýndan iţçinin geçici iţ göremezlik almasý için iţverenin raporu onaylamasý iţlemi de bu duruma engeldir. Önerim Rapor bitimini beklemektir. Ancak iţçinin raporu bitince yeni bir rapor alma durumumda olabilir bu bađlamda iţçiye iţin ona ermesi gerekçesiyle rapor bitiminde iţ akdinin sona erdirileceđinin bildirilmesi mümkündür

Ýkinci sorunuza inţaatta asgari iţçilik uygulamasýnda dikkate alýndýđýnda ve  beyanýnýzda X mücahitlik bütün giderleri kaydedecek  olmanýz  nedeniyle  X  mücahitlik ola bilir diđeri ile bir nevi anahtar teslimi  sözleţme yapýlarak iţçilik vs X üzerinde olduđu açýklana bilir.  


Sorunuza Kýsa Çalýţma ve Nakdi Ücret Desteđi olarak ikiye ayýrmalýyýz;

 

1-) Kýsa Çalýţma Ödeneđi verilen donem için

a)  Yýllýk Ücretli Ýzin açýsýndan

4857 Sayýlý Ýţ Kanununda açýk hüküm olarak Kýsa Çalýţma döneminde geçen surelerin yýllýk ücretli iznin hesabýnda dikkate alýnacađý belirtilmiţtir.

b) Kýdem Tazminatý  açýsýndan ise  4857 de açýk bir hüküm bulunmamakta ancak bu konudaki boţlugu Yargýtay deđerlendirmiţ olup  Kýsa Çalýţma Ödeneđi  verilen donemin kýdem suresinin  hesabýnda dikkate alýnacađýný belirtmiţtir. dolayýsýyla ihbar ve kýdem tazminatlarýnýn hesabýnda dikkate alýnmalýdýr.

 

2-) Nakdi Ücret Desteđi Ödenen Donem Açýsýndan

4857 Sayýlý yasa ve ligi yönetmeliklerinde NNUD ne iliţkin bir düzenleme bulunmamaktadýr.  Konunun yeni bir durum olmasý açýsýndan Yüksek yargý kararlarýmda henüz oluţmamýţtýr.

Uygulayýcýlarý tereddütte düţüren bir durum   Var ki   o da diger ucretsiz izinler  kýdem tazminatýnýn hesabýnda dikkate alýnmama halidir.  özellikle uzun sureli ücretsiz izinler kýdem tazminatýnýn hesabýnda dikkate alýnmamasý konusunda Yargýtay kararlarý mevcuttur. Ancak Pandemi nedeniyle uygulamaya giren (farklý eksik gun kodlarýyla) bu durum diđer ücretsiz izinlerle ayný tutulmamasý gerektiđini düţünüyorum .

Konuyla ilgili ţahsi görüţüm  NUD hali KCO nin farlý bir alt versiyonu gibi görmek gerektiđi buradaki iţçinin iţe gelememe halinin çalýţandan kaynaklanmadýđýný daha az bir tutar dada olsa iţçinin ücret kaybýnýn önlenmeye çalýţýldýđý  bu bađlamda diđer ücretsiz izinleriyle ayný kapsamda deđerlendirilemeyeceđi ve yýllýk ücretli izin ve kýdem tazminatýnýn hesabýnda dikkate alýnmasý gerekti ţeklinde deđerlendirme  yapmak gerektiđini düţünmekteyim.



Ýţverenin iţçiye ikramiye vermesinde engel bir durum yok ancak belirtilen ödeme SSK primi ve GV tabi olduđundan ilgili donemde geçtiđinden yapýlacak iţlem

1. Yol; 8. ay için ek bildirge vemeniz

2. Yol;  Arabulucuya giderek kýdem tazminatý ödemesine karar verilerek kýdem tazminatý tavaný açmayan bir tutar ise sadece DV ile durum düzeltile bilinir.



Ýki ţirket arasýnda illiyet bađý var ise  iţçinin görev tanýmýna ikinci  ţirketteki yapmýţ olduđu iţler yazýlarak ek bir odeme ve maliyet yaratmadan iţlem yapýla bilinir.  

iki ţirket arasýnda illiyet bađý yok ise

Anlatýmýnýzdan ikinci ţirkette vekalet akdiyle çalýţtýđýndan bahsetmiţsiniz  Bu konu  Hizmet Akdi Olmadýđýndan 4857 Sayýlý Ýţ Kanunu kapsamýnda olmadýđýndan konuyla ilgili Borçlar kanunu ve yüksek yargý kararlarýna bakmak gerekmektedir.  

6098 sayýlý Türk Borçlar Kanunu’nun 547’nci maddesinin birinci fýkrasýnda ticari temsilci, iţletme sahibinin, ticari iţletmeyi yönetmek ve iţletmeye iliţkin iţlemlerde ticaret unvaný altýnda, ticari temsil yetkisi ile kendisini temsil etmek üzere, açýkça ya da örtülü olarak yetki verdiđi kiţi olarak tanýmlamýţtýr.

Ayný Kanunun 554’üncü maddesinde ise, ticari temsilci ile temsil ettiđi kiţi arasýnda hizmet, ortaklýk veya vekâlet sözleţmelerinin olabileceđi ancak bunun sýnýrlý olmadýđý, taraflar arasýnda baţkaca hukuki iliţkilerin de bulunabileceđi dolayýsýyla ticari temsilci ile iţletme sahibi arasýnda iţ iliţkisi kurulabileceđi belirtilmiţtir.

Söz konusu düzenlemelere bakýldýđýnda kiţinin ţirkette pay sahibi olmasý tek baţýna kiţi organ sayýlmasýný gerektirmez. Kiţinin ţirketi temsil etmemesi, ţirket adýna alýnan kararlarda etki sahibi olmamasý, ortaklýk payýnýn sembolik olmasý veya kazanç payý dýţýnda bir ücretlendirme yapýlmamasý durumunda iţ sözleţmesi ile çalýţtýđý kabul edilebilir.” Yargýtay Hukuk Genel Kurulu, E:2017/3176, K:2018/1470, T:18.10.2018

Bu durumda  iki önerim olacaktýr.

1  Kiţinin 2. ţirkete danýţman vs ad altýnda Serbest M.Makbuzu veya fatura kesme yolu  

2. Kýsmý sureli Ýţ sözleţmesi düzenlenerek   SGK kapsamýnda çalýţmasý   aksi durum yukarýda belertilen yargý kararý dikkate alýndýđýnda yapýlacak bir tespit sonucu sigortasýz çalýţtýrma sonuçlarýyla karţýlaţýla bilinir.


Nakdi ücret desteđinden yararlanabilmek için;

− 17/4/2020 tarihi itibarýyla iţ sözleţmesinin bulunduđu iţveren tarafýndan 4857 sayýlý Kanun’un geçici 10’uncu maddesi uyarýnca ücretsiz izne ayrýlmak,

− Kýsa çalýţma ödeneđinden yararlanmamak,

− Herhangi bir sosyal güvenlik kuruluţundan yaţlýlýk aylýđý almamak,

− SGK’ya 01, 04, 05, 06, 12, 14, 20, 29, 32, 35, 39, 52, 53, 54 veya 55 no.lu belge türlerinden bildirilmiţ olmak,

− Veya 15/3/2020 tarihinden sonra 4447 sayýlý Kanunun 51’inci maddesi kapsamýnda iţ sözleţmesi feshedilen ve yine ayný Kanunun diđer hükümlerine göre iţsizlik ödeneđinden yararlanamamak,

Ţartlarýnýn oluţmasý gerekmektedir.

12 NOLU BELGE: GEÇÝCÝ 20. MADDEYE TABÝ OLANLAR (SANDIK, ODA, BORSA VE BÝRLÝK OLARAK TANIMLANMIŢ OLANLAR TARAFINDAN SEÇÝLEBÝLÝR)  Dolayýsýyla Banka Sandýđý 12 Nolu belge turu ile bildirilmiţ ise Nakdi Ücret Desteđinden  Diđer koţullarda var ise Örnek emekli deđil ise FAYDALANAMASI  gerektiđi yönünde görüţümdür.


4447 sayýlý Kanun ile “Kýsa Çalýţma ve Kýsa Çalýţma Ödeneđi Hakkýnda Yönetmelik” hükümleri ile Kýsa Çalýţma Talep Formunda yer alan Genel Açýklamalar  dikkate alýndýđýnda  KCO merkezine ÝŢYERÝNÝ almýţtýr  Ýţ Teftiţ Kuturluda uygunluk onaylarýný iţyeri bazlý vermektedir. Sizin olayýnýzda farklý SGK numaralarýna sahip 2 iţyerinden bahsederek Kýsa çalýţma uygulamasý hiç olmayan (Merkez  adresiniz) e nakil iţlemi yapmýţsýnýz dolayýsýyla Müfettiţlikçe merkez adresiniz için KCO uygunluk hali verilmemiţtir.

Ýţ Kurumuna yapmýţ olduđunuz baţvuruda  Genel Açýklamalar da

  1. Ýţyerimde uygulanacak kýsa çalýţmaya iliţkin uygunluk tespiti sürecinde talep edilen/edilecek bilgi ve belgeleri Aile, Çalýţma ve Sosyal Hizmetler Bakanlýđý Ýţ Müfettiţlerine göndereceđimi/teslim edeceđimi,
  2. Kýsa çalýţma ödeneđinden yararlanan iţçilerin çalýţma sürelerine ait kayýtlarý tutacađýmý ve istenilmesi halinde yetkililere ibraz edeceđimi,

Uygunluk tespiti tamamlandýktan sonra, kýsa çalýţma uygulanacak iţçi listesinin deđiţtirilmesine ve/veya iţyerinde uygulanan kýsa çalýţma süresinin arttýrýlmasýna yönelik taleplerimin, yeni baţvuru olarak deđerlendirileceđini  ….. açýk bir ţekilde yer vermiţtir.   Yazýnýzda belirtilmemiţ bir ihtimal merkez adresiniz ile  ţube adresiniz belkide farklý iţkur merkezi alanýnda bile olabilir.  Ýţyerinin nakli olsydý deđerlendirme farklý ola bilir. Olayýnýzda iţçinin  nakli soz konusu olup KCO  baţvuru adresinizin açýk olmasý  huţularý birlikte deđerlendirildiđinde  

Merkez adresinizin KCO uygulama  alaný dýţýnda olmasý ve Ýţ kanunu anlamýnda her ne kadar ayný iţveren olsa da farklý bir iţyeri olarak deđerlendirildiđinden merkez adres iţyeri de KCO verilmeyeceđini düţünmekteyim.  Takdir edersiniz ki yaţanan olaylarýn bu kapsamda daha once yaţanmamýţ olmasý nedeniyle oluţmuţ ve istikrar kazanan kurum görüţlerimde bunmamaktadýr.  Dilerseniz Ýţ kurumu aracýlýđý ile olayýnýzý anlatarak görüţ talep etmenizin faydalý olacađýný düţünüyorum. 


10 Ekimde önceki iţyerinizden ayrýlýp  yeni iţyerinizde sigortalýnýz hemen baţlayacađýndan ve de son bir yýlda 90 günlük sigortanýz  olduđu anlaţýldýđýndan bir baţka anlatýla  rapor aldýđýnýz tarihte aktif sigortalý olmanýz ve son bir yýlda 90 gun sigortanýzýn olmasý nedeniyle  rapor parasý alma hakkýnýz olacaktýr.  


Yapýlacak iţlem 15 gün olmasý gerekirken 30 gün NÜD(nakdi ücret desteđi) arada ki farkýn ÝŢKUR'a ödenmesi yapýlarak makbuzunun saklanmasý yeterlidir. Bu iţlemi yapabilmeniz için ÝŢKUR ile iletiţime geçmeniz gerekir.



-Ýţçinin ödenmeyen ve kullandýrýlmayan  haklarýný  gerekçe göstererek iţverenlikten mađduriyetinin giderilmesini talep edebilir.

-Haklý gerekçeyle  iţ akdini son erdirmesi nedeniyle  Kýdem tazminatýný talep edebilir.

-Ýţverenin  mađduriyetini gidermemesi durumunda  arabulucuya baţ vurarak  taleplerini yineler

-Arabulucuda anlaţma sađlanmaz ise konuyu yargýya taţýmasý gerekmektedir. 


Evet, Aksi durumda çalýţan iţverenin kotu niyetli olduđunu ileri sürerek  ekonomik kayýplarýnýn telafisini isteye bilir.



KÇÖ' de ayný görevi yapan personeliniz yoksa ÝŢKUR'u bilgilendirerek yeni personel alýmý yapabilirsiniz. Ancak ayný görevde KÇÖ' de çalýţanýnýz varsa önceliđi o personele verip, iţe baţlatmanýz gerekir.


Güncel duruma göre  KÇÖ' nün 31 Ekimde biteceđini hatýrlatmak isteriz ancak Cumhurbaţkanlýđýnýn 31/12/2020 tarihine kadar uzatma yetkisi bulunmakta. Bu durumu hatýrlatarak KÇÖ sonlandýrmadýysanýz (dilekçe vb ÝŢKUR'a bildirmediyseniz) ilk baţvurunuzda ki kiţiler ve saatlerle bađlý kalmak koţulu ile tekrar KÇÖ' den faydalanabilirsiniz. Faydalanabilmek için ÝŢKUR danýţmanýnýza 'Oran Excel Tablosunu' atmanýz gerekmektedir.




Soz konusu  çalýţma biçimi iţin niteliđimde dikkate alýndýđýnda  MEVSÝMLÝK  çalýţmayý içermektedir. Ýţçilerle Belirsiz sureli Mevsimlik iţ Sözleţmesi kurulmasý gerekmekte ve 19 koduyla aský iţlemi yapýlmalýdýr. Anlatýmýnýzdan iţçilerin ilk iţe giriţ iţlemi 17 Nisandan sonrayý içerdiđi anlaţýldýđýndan  NUD faydalanmazlar. 21 kod ile ucretsiz izin seçeneđinegi için ise iţçilerin ourlarý gerekmektedir.  Onerilen hal mevsimlik iţ sozleţmesi ve aský halidir.


Ýlgi yazýnýzda birden fazla soru olup  konularla ilgili görüţlerim

TARIM ÝŢ KAPSAMI

4857 Sayýlý Ýţ Kanununun 4 ve 111.Maddeleri indeki düzenlemeler  konuya açýklýk getirmektedir.

‘’Tarým ve orman iţlerinden sayýlacak iţlerin esaslarý ţunlardýr:

   a) Her çeţit meyveli ve meyvesiz bitkiler; çay, pamuk, tütün, elyaflý bitkiler; turunçgiller; pirinç, baklagiller; ađaç, ađaççýk, omca, tohum, fide, fidan; sebze ve tarla ürünleri; yem ve süt bitkilerinin yetiţtirilmesi, üretimi, ýslahý, araţtýrýlmasý, bunlarla ilgili her türlü toprak iţleri, ekim, dikim, aţý, budama, sulama, gübreleme, hasat, harman, devţirme, temizleme, hazýrlama ve ayýrma iţleri, hastalýk ve zararlýlarla mücadele, toprak ýslahý, çayýr, mera, toprak ve su korunmasý.

   b) Ormanlarýn korunmasý, planlanmasý (amenajman), yetiţtirilmesi, iţletilmesi, sýnýrlandýrýlmasý çalýţmalarý, bunlara ait alt yapý çalýţmalarý ile tohum toplama, fidanlýk, ađaçlandýrma, erozyon kontrolü, etüt proje ve rehabilitasyonu, ormancýlýk araţtýrma ile milli park, orman içi dinlenme yerleri ve kent ormanlarýnýn kurulmasý, bakým ve geliţtirilmesi.

   c) Her türlü iţ ve gelir hayvanlarýnýn (arý, ipek böceđi ve benzerleri dahil) yetiţtirilmesi, üretimi, ýslahý ve bunlarla ilgili bakým, güdüm, terbiye, kýrkým, sađým ve ürünlerinin elde edilmesi, toplanmasý, saklanmasý ile bu hayvanlarýn hastalýk ve asalaklarýyla mücadele.

   d) 854 sayýlý Deniz Ýţ Kanununun hükümleri saklý kalmak kaydýyla, kara ve su avcýlýđý ve üreticiliđi ile bu yoldan elde edilen ürünlerin saklanmasý ve taţýnmasý ‘’ hukmu ile

Ticaretten sayýlacak iţlerin esaslarý ţunlardýr:

   a) Ham, yarý ve tam yapýlmýţ her çeţit bitkisel, hayvani veya sýnai ürün ve mallarýn alýmý ve satýmý ‘’ yönündeki düzenlemesi dikkate alýndýđýnda  

Eriţte,Mantý,Tarhana gibi ürünlerin tarýmsal ürün kapsamýnda OLMADIGI kanaatindeyim.

Sosyal Güvenlik Mevzuatý açýsýndan Ýse 

SGK 2019 a 09 sayýlý Genelgesinde düzenlemeye gidilmiţ olup  ilgili düzenleme aţađýdaki gibidir.

Kooperatiflerde Çalýţanlarýn Sigortalýlýđý

1163  sayýlý  Kooperatifler  Kanunu  geređince  kooperatif  baţkanlarý  ile kooperatifin yönetim ve denetim kurullarýna seçilenler, bu göreve seçimle geldiklerinden aralarýndaki  hukuki  iliţki,  vekalet  akdine  ve  kanunda  belirtilen  görevlerini  yerine getirmelerine  dayandýđýndan  sigortalý  sayýlmayacaklardýr.  Bu  görevlerinden  dolayý huzur hakký veya sair bir ad altýnda ücret almalarý akdin niteliđini deđiţtirmeyecektir. Ancak, kooperatif baţkanlarý ile kooperatifin yönetim, denetim kurullarýna seçilenler ve üyeleri;  bu  görevleri  haricinde,  hizmet akdine  tabi  olarak  üçüncü  ţahýslarýn yapabilecekleri iţleri yapmalarý karţýlýđýnda ücret ödenmesi ţartýyla Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fýkrasýnýn (a) bendi kapsamýnda sigortalý sayýlacak, geriye dönük yapýlan bildirimler ise cari usullere göre sonuçlandýrýlacaktýr.

Örnek  1

Taţýyýcýlar  Kooperatifi  üyesi  (A),  kendi  aracýyla  kooperatifin üstlenmiţ olduđu taţýma iţlerini yapmakta ve ay sonunda yapmýţ olduđu kilometreye göre  kooperatif  yönetimi  tarafýndan  kendisine  ücret  ödenmektedir.  Bu  kiţinin  üyesi olduđu bu kooperatifteki taţýma iţlerini yapmasý kooperatifin faaliyetinden kaynaklý ve kooperatifin kuruluţ amacýna yönelik bir çalýţma olduđundan (A) kiţisi, Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fýkrasýnýn (a) bendi kapsamýnda sigortalý sayýlmayacaktýr.

Örnek  2

Servisçiler  Kooperatifi  almýţ  olduđu  on  araçlýk  personel  servis taţýma  iţinin  dokuz  araçlýk  kýsmýný  üyelerinin  kendilerine  ait  araçlarý  ile  birini  de kooperatife  ait  araçla  yapmaktadýr.  Kooperatif  üyesi  (D)’nin  kooperatife  ait  araçla servis iţini yapmasý uygun görülmüţtür. Burada (D) kooperatif üyeliđi görevi haricinde, kooperatifin  diđer  faaliyetlerinde  hizmet  akdine  tabi  olarak,  üçüncü  ţahýslarýn  da yapabileceđi bir iţte çalýţmasý nedeniyle, kooperatif yönetimi ile arasýnda hizmet akdi tesis edilmiţir. Bu nedenle; Servisçiler Kooperatifi iţveren olarak (D)’yi, Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fýkrasýnýn (a) bendi kapsamýnda sigortalý olarak bildirecektir.

Örnek  3

Zeytin  Kooperatifinin  baţkaný  olan  (B),  tarým  arazilerine  su getirilmesi amacýyla yapýmýna baţlanan su kanalý iţinde kendisine ait iţ makinesinde kepçe operatörü olarak çalýţmaktadýr. Kooperatif tarafýndan (B)’ye çalýţmasý karţýlýđý belirli  bir  ücret  ödenmektedir.  Burada  (B)’  kooperatif  baţkanlýđý  görevi  haricinde, hizmet akdine tabi olarak üçüncü ţahýslarýn da yapabileceđi bir iţte çalýţmasý nedeniyle Kanunun  4  üncü  maddesinin  birinci  fýkrasýnýn  (a)  bendi  kapsamýnda  sigortalý sayýlacaktýr.

Uretim yapan ortaklar ile kooperatif arasýnda iţ hukuku açýsýndan iţçi-iţveren iliţki açýsýndan deđerlendirmeler

Kooperatifin yönetimindeki  huzur hakký  alan kiţiler  vekalet akdi kapsamýnda olduđu ve iţçi olmadýđý ;

Yönetimde olmayýp Kooperatife üye olan kiţilerden  ücret karţýlýđýnda çalýţan ve bađýmlýlýk iliţkisi olanlar hizmet akdi  ile çalýţanlarýn  iţçi olduđu, 

Kooperatif üyesi olmayýp ücret karţýlýđýnda iţyerinde çalýţanlarýn iţçi olduđu,

Yönündeki görüţümü bildirir yazýmdýr.


Ýţyeri kapanýţý  çýkýţ yasaklarý kapsamýda  bulunmamaktadýr yani 17 kod ile çýkýţ yapýlabilinir.

Ýţe iade konusu için ise detay bilgilere ihtiyaç vardýr.  Soyleki iţverenligin ayný iţkolundaki iţçi sayýlasý 30'un uzerinde olmasý vs gibi  en onemlisi SON ÇARE ilkesi aţamasýna gelinmesi yani iţcinin baţka ţubelerde degerlendirme imkaný var mý yok mu gibi  çabalar harcanmýţmýdýr . Bu konu ozel araţtýrmaya muhtaçlýk hali vardýr.


Sayýn Meslek Mensubu,

Bildiđiniz üzere Cumhurbaţkaný Kararý ile daha önce 30/08/2020 tarihine kadar uzatýlan kýsa çalýţma ödeneđi uygulamasý 31/08/2020 tarihinde Resmi Gazetede yayýmlanarak yürürlüđe giren yeni düzenlemeyle 2 ay daha uzatýlmýţtýr.

Cumhurbaţkaný Kararýnda,  daha önce kýsa çalýţma ödeneđinin uzatýlmasýna iliţkin verilen 30/07/2020 tarih ve 2810 sayýlý Cumhurbaţkaný Kararýna paralel olarak uzatma kararýndan faydalanacak iţyerleri için 30/06/2020 tarihine kadar (bu tarih dahil) kýsa çalýţma uygulamasýna baţvurmuţ olan iţyerleri yararlanabilecektir. Kýsa Çalýţma Ödeneđi süresinin 29.06.2020 tarihli ve 2706 sayýlý Cumhurbaţkaný kararýnda belirtilen esaslar çerçevesinde uzatýldýđý belirtildiđinden, uzatýlan sürede Kýsa Çalýţma Ödeneđinden faydalanacaklar açýsýndan;  

  • Yeni bir baţvuru veya uygunluk tespiti yapýlmasýna gerek bulunmamaktadýr;
  • Daha önce kýsa çalýţmadan yararlanan iţçiler için  ve daha önce yararlanýlan  ţartlarý aţmamak kaydý ile kýsa çalýţma ödeneđinden yararlanma imkaný söz konusu olacaktýr.

Bir önceki uzatma kararýnda olduđu gibi kýsa çalýţma uygulamasýna son vermek isteyen iţverenlerin bu durumu  ÝŢKUR’a bildirmeleri gerekmektedir.

Kýsa çalýţma uygulamasý devam eden iţyerleri herhangi bir bildirim yapmadýđý takdirde 30/08/2020 tarihli karar uyarýnca kýsa çalýţma ödeneđi uygulamasý kendiliđinden 2 ay daha uzatýlmýţ olacaktýr.

Ýţverenlikçe Ýţ Kura KCO sonlandýrýldýđý yönünde bir baţvuru olmadý ise Ýlgili Ýţ Kurumu ile bađlantýya geçip  sistemsel bir güncelleme yapýlmasý istemeniz gerekmektedir.  Ýţ kurumuna  KCO den yararlanmaya devam edeceđinize yönelik bilgi ile kimlerin kaç saat KCO de olacađýný içerir listeyi de hazýrlar iseniz sureciniz  hýzlana bilir.  

Özet olarak mevzuat açýsýndan tarafýnýzca KCO sonlandýrýlmadýđý yönünde bilgi verilmemiţ ise ve kurumca da Yersiz yararlanma açýsýndan bir tespit yapýlmadý ise  KCO den faydalanmanýz gerekmektedir.

Kaldý ki  Ýţ Kurumu Genel Müdürlüđü  11.09.2020 tarih 6669064 sayýlý  yazýsýyla   aţađýdaki kontroller yapýldýktan sonra uygun olmasý durumunda uzatma iţlemi yapýlacaktýr ţeklinde talimatý mevcuttur.

“4. Geriye dönük iţverenlerin güncelleme talepleri, bir baţka ifadeyle daha önce uzatmadan yararlanmayacađýný bildiren veya cevap alýnamamýţ olan iţverenlerin geriye dönük uzatma iţleminden yararlanýlacađý yönündeki talepleri ile ilgili olarak, ilgili aydaki eksik gün nedeni SGK kayýtlarý ile uyumlu olmak veya nakdi ücret desteđi talebinde bulunmamýţ olmak kaydýyla güncelleme iţlemi yapýlabilecektir. Ancak SGK kayýtlarýnda eksik gün nedeni kýsa çalýţma olarak bildirilmemiţ olanlar veya nakdi ücret desteđi talebinde bulunulmuţ olanlar için uzatma iţlemi yapýlamayacaktýr. Bu durumda olanlar için KÇÖ baţlama tarihi SGK kayýtlarý ile uyumlu olan veya nakdi ücret desteđi ödemesi yapýlmayan aydan baţlamak üzere ayrý bir bildirge girilerek yapýlabilecektir.”  yönünde talimat bulunmaktadýr.


Daha önceki listedeki kiţiler ve  saatlerde deđiţiklik olmayacak ise Ýţ kurumuna sadece oran ve orantý listenizi göndermeniz yeterli.  Ayrýca dilekçeye gerek bulunmamaktadýr. 

Hayýr, ödenekte herhangi bir düţüţ olmaz.


Ýzlediđiniz yol dođru. Söylediđiniz gibi gerekli belgeleri yükleyip, son 3 yýlda en az 450 gün ödenmiţ primler ve son 60 günde firmanýzýn bordrosunda gözüküyorlarsa; baţvurduđunuz iţçiler daha önceki dönemlerde iţsizlik ödeneklerinin tamamýný kullanmýţ olabilir. Bu konudan emin deđilseniz ÝŢKUR'la görüţmenizde fayda var baţka bir sistemsel hatadan dolayý.